Җитештерү барышында, пластик эретмә югары температура һәм югары басым астында калып куышлыгына кертелгәндә һәм басым астында формалаштырылганда, температура төшкәч, эретмә суына һәм пластик детальгә әйләнә. Пластик детальнең зурлыгы калып куышлыгыннан кечерәк, ул кыскару дип атала. Кыскаруның төп сәбәпләре түбәндәгеләр. Пластик ясаганда, төрле калып капкаларының кисемтә үлчәмнәре төрлечә. Зур капка куышлык басымын арттырырга, капканың ябылу вакытын озайтырга һәм куышлыкка эретмәнең күбрәк агымын җиңеләйтергә ярдәм итә, шуңа күрә пластик детальнең тыгызлыгы да зуррак була, шуның белән кыскару тизлеген киметә, югыйсә кыскару тизлеген арттырачак.
Пластик калыпның җитештерү процессында химик структурасындагы үзгәрешләр. Кайбер пластиклар калыплаштыру процессында үзләренең химик структурасын үзгәртәләр. Мәсәлән, термосет пластикларында смола молекуласы сызыклы структурадан гәүдәгә охшаган структурага үзгәрә. Гәүдәгә охшаган структураның күләм массасы сызыклы структурага караганда зуррак, шуңа күрә аның гомуми күләме кыскара, нәтиҗәдә кыскара. Бердәй стена калынлыгы булган юка стеналы пластик детальләр калып куышлыгында тизрәк суына, һәм кыскарту тизлеге эретелгәннән соң иң кечкенә була. Шул ук стена калынлыгы булган калын пластик детальнең куышлыкта суыну вакыты озаграк булган саен, эретелгәннән соң кыскарту зуррак була. Пластик детальнең калынлыгы төрле булса, эретелгәннән соң билгеле бер дәрәҗәдә кыскарту булачак. Стена калынлыгының мондый кинәт үзгәрүе очрагында, кыскарту тизлеге дә кинәт үзгәрәчәк, бу эчке көчәнешнең артуына китерә.
Калдык көчәнеш үзгәрә. Пластик детальләрне формалаштырганда, формалаштыру басымы һәм кисү көче, анизотропия, өстәмәләрнең тигез булмавы һәм форма температурасы йогынтысы аркасында, формалаштырылган пластик детальләрдә калдык көчәнешләр барлыкка килә, һәм калдык көчәнешләр әкренләп кечерәя һәм яңадан тарала, нәтиҗәдә пластик детальләр барлыкка килә. Кыскару гадәттә посткы кыскарту дип атала.
Бастырып чыгару вакыты: 2021 елның 5 июле